Het hele jaar denk ik er niet aan maar dan opeens, een paar dagen voor kerst, is het daar. Ik wil kerstliederen horen.

Niet dat zoetsappige ‘Last Christmas I gave you my heart’. Nee, Silent Night, In Excelsis Deo. Gezongen door The Choir of Kings’ College. Traditionele carols. Voluit in de auto! Prachtig. En dan komen de tranen, want ik denk aan mijn moeder.

Met kerst gingen wij, zoals iedere zondag, naar de kerk en die was dan zo vol dat er mensen moesten staan. Mijn moeder werd altijd een beetje boos. Het hele jaar zie je ze niet maar met kerst komen ze wel!

Dus ik luister naar kerstliederen en dan komen de tranen? Is dat dan wel een goed idee? Ja, voor mij wel. Ik mis m’n moeder, aan wat voorbij is en nooit meer terug komt. Nooit meer die keukendeur opendoen en binnenstappen. Die kerstliederen roepen dat op.

Tegelijkertijd voel ik me dichtbij m’n moeder, verbonden met haar en met die tijd die voorbij is. Ook dat roepen die kerstliederen op.

Dat is voor mij herdenken. De verbondenheid voelen door het missen heen.

Mensen geven aan met kerst een overleden dierbare nog meer te missen dan anders. Zelfs al doen ze er niets aan, het is een emotionele periode.

Het is cliché om het te noemen maar vooruit: families aan mooi gedekte tafels, gelukkige stellen die op elkaar klinken, prachtig opgedist eten, versiering, lichtjes, gezelligheid, saamhorigheid. Beelden van kerst-feest. Dat is nou juist wat niet meer kan, niet meer lukt. Dat feestelijke.

Wat naar voren komt, in gesprekken en in persoonlijke blogs, is dat mensen manieren zoeken om hun overleden dierbare te herdenken, vooral in deze periode.

Dat lievelingstoetje maken, tekeningen van de kinderen ophangen, anekdotes ophalen, kaarsjes branden, fotootjes in de kerstboom, mooie herinneringen op een briefje in een schaal doen om ze later voor te lezen, het graf bezoeken, muziek, proosten, de natuur in…

Ze worden niet minder gemist, maar zoveel te meer gevoeld.