Als je het nog kan zeggen…

Mijn moeder in een rolstoel en ik naast haar op een stille stoel. In het hoekje van de tuin waar we nog net avondzon vangen.

– Mam, ik wilde je nog iets zeggen.

Oh ja?

– Ik hou heel erg veel van je.

M’n moeder pakt mijn hand en begint die te strelen. Zo zitten we daar een tijdje.

Dan…

En waar heb je dat dan gelezen, An?

Oh… In een heel oud stoffig boek.

We beginnen allebei door onze tranen heen te lachen.

Ik had het geluk dat ik de tijd kreeg.  Ik wist dat ons afscheid nabij was.

Daarom: als je het nog kan zeggen…

Guess How Much I Love You.jpg

Maar vaak, té vaak, is er geen afscheid.

Een kind wordt ziek en overlijdt binnen een paar dagen, een vader verongelukt op de weg, een vriend stapt uit het leven.

Wat als het verlies zich niet had aangekondigd. Wat dan?

Zeg dan nog steeds wat je voelt.

In een brief of gedicht, met muziek, door dans, in kleuren en vormen, met een lied of een toost. Of gewoon pratend, in het bos, bij een foto of het graf.

Er zijn zo vele manieren om de verbinding te voelen en te voeden.

*

Anja Hilkemeijer Contact

https://verderlevennaverlies.wordpress.com/

*

 

 

 

 

 

 

 

Posted in blogdutch, Omgaan met sterven en dood, Steun bij rouw en verlies in Malaga, Verder leven met gemis en verdriet, Vinden van veerkracht, vertrouwen en verbinding | Leave a comment

Bij spanning lang-zaam uit-blazen

Gespannen? Of angstig? Focus eens op je uitademing. Dan kan altijd en overal.

 

Als je je angstig, geïrriteerd of gestrest voelt, raad ik je aan op je ademhaling te letten. Waarschijnlijk merk je dat je snel en hoog in je borst ademt. Om meer tot rust te komen, helpt het te concentreren op je ademhaling en steeds dieper te gaan ademhalen, vanuit je buik.

Een buikademhaling ben je misschien niet gewend. Dan is het handig om het eerst even te oefenen:

Ga rechtop zitten (of liggen) en leg je handen op je buik. 

Adem in door je neus en adem uit door je mond. Probeer je uitademing rustig te doen en wat langer te maken dan je inademing. Bijvoorbeeld drie tellen in en vier of vijf tellen uit. Als dat niet lukt, geeft niets, concentreer je gewoon op je in- en uitademing.

Probeer diep in te ademen, stel je voor dat je adem via je neus, luchtpijp en longen naar beneden gaat. Bij de inademing komt de lucht diep in je longen en zo zet je buik iets uit. Voel hoe je handen naar voren komen (of omhoog wanneer je ligt). Bij een uitademing komen je handen weer terug (of naar beneden wanneer je ligt).

Balloon Christ. Winnieh

Je kunt je voorstellen dat er een ballon in je buik zit. Wanneer je inademt komt de lucht in de ballon en wordt hij groter. Wanneer je uitademt, wordt de ballon weer kleiner.

Voel je je buik niet op en neer gaan? Probeer wat langer kalm uit te blazen, dan ga je vanzelf ook dieper inademen.

En zo adem je een minuut of twee door.

Als je gewend bent aan de buikademhaling, kun je een korte pauze van een of twee tellen tussen je in- en uitademing inlassen. Dus na je inademing, houd je je adem een of twee tellen vast en dan blaas je rustig uit.

Blijf je gestrest of angstig, voel dan eens waar die spanning in je lijf zit. Heb je een afgeknepen keel? Een steen op je borst of maag? Gespannen kaken of schouders misschien? Gebalde vuisten? Geef jezelf toestemming om te mogen voelen wat je voelt. Laat het zijn, duw het niet weg. Je kunt zeggen: ik adem in en merk dat er angst is (of spanning), ik adem uit en breng mijn angst (of spanning) tot rust.

En je ademt nog een tijdje door, kalm uitblazend.

Balloon Christ. Winnieh

En dan nu spelen… met die ballon!

 

 

 

Posted in Steun bij rouw en verlies in Malaga | Leave a comment

Verdriet om je overleden hond? Ach dan neem je toch een andere!

Rouwen om je poes of hond? Sommigen schamen zich er voor en anderen begrijpen het niet. Hoe kan ik zoveel verdriet hebben om een dier? Het is toch geen mens?

Is het ene verdriet groter dan het andere? Op die vraag geef ik geen antwoord, het antwoord kan ik ook niet weten. Pijn behoeft geen meetlat, het ene verdriet is het andere niet.

Alleen het baasje weet hoe ze haar kat mist, nu ze na een lange werkdag in een leeg huis komt en het spinnende dier niet meer op haar schoot springt.

Alleen de vader voelt hoe het verdriet om zijn overleden dochter hem overspoelt wanneer hij hun trouwe herder in de tuin begraaft. Zijn dochter en hij hadden de hond samen als pup uit het asiel gehaald.

Alleen het kind ervaart de leegte nu haar speelkameraadje met wie ze zo heerlijk kon stoeien, er niet meer is.

Alleen de vrouw mist haar spinnende luie poezen op de bank – ondanks al die haren!  De dieren die haar zo’n fijn gevoel van behaaglijkheid  gaven.

 

 

girl and dog 2

 

Maar toch. Is het niet raar om te rouwen om een dier? Een dier verliezen is toch niet hetzelfde als een moeder, een kind of een geliefde verliezen!?

Wat mij betreft hoeven we het ene verdriet niet met het andere te vergelijken. Daar gaat het niet om. Het gaat erom dat ook het verdriet om een dier zo diep kan gaan.  Dat we ook die pijn serieus nemen, dat we dat erkennen. Dan hoeft niemand zich te schamen. Dan mag je je verdriet delen.

 

De band tussen mens en dier is waardevol en bijzonder. Hoe waardevol weet alleen het baasje.

Liefde voor dieren is ook liefde.

 

 

Anja Hilkemeijer +34 676 621 490
Vereniging voor Steun bij Rouw en Verlies
in Malaga en omgeving

 

 

Posted in blogdutch, Rouwbegeleiding in Malaga en omgeving, Rouwen om een huisdier, Steun bij rouw en verlies in Malaga, Verder leven met gemis en verdriet | Leave a comment

Mensen die een dierbare hebben verloren vertellen hoe ze verder leven

Hoe leef je verder na het verlies van je kind, je zus, je ouders, je partner? Kun je verder? Wordt het gat ooit opgevuld? Wat geeft je hoop, kracht en moed?

In Kijken in de ziel – de achterblijvers vertellen mensen die een dierbare hebben verloren hoe zij leven met hun verlies:

Suzan Hilhorst ziet de artsen rond het bed waarop haar doodzieke kindje Liv ligt.
Ze begint te schreeuwen totdat ze zich realiseert: “Maar ik ben haar móéder. Ik moet er voor haar zijn. Nu. Opeens kwam er een soort rust over me. Toen ben ik naar haar toe gegaan. Ik weet nog dat iemand riep: ‘Haal die moeder weg, haal die moeder weg.’ Dat willen ze er natuurlijk niet bij hebben, zo’n paniekerige moeder. Maar ik wilde er gewoon bij zijn.

Dus ik ben bij haar hoofd gaan zitten en ben voor haar gaan zingen. Zo zijn we naar de intensive care gegaan. Daar ben ik blijven zingen. Ik wilde dat ze voelde dat ik er was. “

Babyhand holing hand black white (2)           Photo Aditya Romansa

Lennard van der Nagel verliest in 2014 zijn vrouw Veerle, nadat ze met hun scooter tegen een paaltje waren gebotst:

“Ik ben een halve boom. Vergeet niet dat je omgeving je ook anders behandelt. Mijn vrienden hebben allemaal partners en kinderen. Ik hoor daar voor mijn gevoel niet meer bij. Er is iets bij mij geamputeerd.

En de meeste mensen kunnen niet met zo’n groot verdriet omgaan… Zo verschrikkelijk alleen. En ik was woest op Veerle: wat heb jij mij aangedaan met je kinderwens? Mij hier achterlaten met twee kleine koters? Ik voelde me bedrogen.”

Hoe leef je dan toch verder?

Suzan Hilhorst voelt het als een keuze: “Ik had van die oxazepammetjes gekregen van de huisarts, om rustig te worden. Op dat moment keek ik naar die pilletjes en dacht: ik ga dat niet meer slikken, ik ga het gewoon vóélen nu. Daarmee kies ik voor het leven… Het was heel erg hard. Soms dacht ik: dit is te groot.’”

 de-achterblijvers-foto-boek

 

Coen Verbraak interviewde mensen voor het tv programma Kijken in de zielIndringende verhalen van mensen die vertellen hoe zij rouwen, hoe zij met vallen en opstaan verder leven.

De complete interviews zijn nu in boekvorm verschenen. 

Kijken in de ziel – de achterblijvers. Leven met het verlies van een dierbare

Coen Verbraak, Uitgeverij Thomas Rap 2017

Posted in blogdutch, Rouw en verlies Andalusie, Rouwverwerking omgeving Malaga, Steun bij rouw en verlies, Steun bij rouw en verlies omgeving Malaga, Verder leven met gemis en verdriet, Vinden van veerkracht, vertrouwen en verbinding | 1 Comment

Begeleiding bij rouw en verlies. Heb je daar wat aan?

Soms hoor ik: je moet het toch zélf doen, met vrienden en familie. Niemand kan je verdriet en gemis wegnemen! Mee eens. Niemand kan je pijn van je overnemen. En begrip en steun van mensen om je heen helpt en is vaak heel hard nodig. Waarom zoeken sommige mensen mij dan toch op?

Na een verlies heb je soms gevoelens en gedachtes die je blijvend dwarszitten….

Omdat je geen afscheid hebt kunnen nemen, of niet zoals je graag had gewild.

Omdat je je schuldig voelt over dingen die je gedaan hebt of juist niet gedaan hebt.

Omdat iedereen zegt dat je je niet schuldig hoeft te voelen, maar je voelt het wél.

Omdat misverstanden niet meer opgelost kunnen worden.

Omdat je eigenlijk boos of gefrustreerd bent.

Omdat je de mensen om je heen niet steeds wil “lastigvallen”.

Omdat je je ervoor schaamt dat je er eigenlijk helemaal “niet over heen bent”.

Omdat je er geen geen zin meer in hebt.

Omdat…

chorro

Veerkracht en vertrouwen

In sessies werken we aan dit soort gevoelens en gedachtes die zo zwaar op het hart of de maag liggen. Uit ervaring kan ik zeggen dat dat veelal een bevrijdend effect heeft en leidt tot inzicht en compassie voor jezelf en de ander.

Het doel is niet de dierbare persoon of de situatie die je verloren bent los te laten; het gaat er juist om een nieuwe verbinding te zoeken.

Om naast het verdriet en gemis, je veerkracht en ook gevoelens van dankbaarheid te (her)vinden.

Om ruimte te maken voor vertrouwen en vreugde in je leven.

Posted in Omgaan met sterven en dood, Rouw en verlies Andalusie, Rouwbegeleiding in Malaga en omgeving, Rouwverwerking omgeving Malaga, Steun bij rouw, Steun bij rouw en verlies, Steun bij rouw en verlies in Malaga, Verder leven met gemis en verdriet | Leave a comment